De vakantie naar Frankrijk start bij OpReisFrankrijk.nl

Rome

 

Galerie de Witte biedt betaalbare kunst van professionele kunstenaars.

meer weten ...?

Galerie de Witte

San Carlo alle quattro fontane

(In verschillende fasen gebouwd tussen 1634-1667)

De eerste bouwfase van de San Carlo alle quattro fontane vormt het eerste zelfstandig uitgevoerde bouwproject van Borromini. Opdrachtgever van het omvangrijke bouwprogramma ter ere van de Heilige Carlo Borromeo is de orde van de trinitariërs. Het kleine perceel van het klooster San Carlo bevindt zich op een prominente plaats aan de kruising van de Via Pia en de Via Felice. De kruising en de kerk danken hun naam aan vier kleine fonteinen op de hoeken.

Kloosterhof van San Carlo alle quattro fontane

Kloosterhof van San Carlo alle quattro fontane

Borromini start het project in 1634 met het kloosterhof. De vormgeving is bijzonder. Het hof heeft in plaats van rechte hoeken bolronde welvingen. Het voor zijn hele werk kenmerkende streven om rechte hoeken te vermijden komt hier dus al tot uitdrukking. Brede openingen gevormd door halve bogen op zuilen wisselen zich af met smalle door een hoofdgestel begrensde openingen. Deze typen op dergelijke wijze combineren gaat tegen de traditie in.

Koepel van de San Carlo alle quattro fontane

Koepel van de San Carlo alle quattro fontane

In 1638 is de eerste steen voor de kerk gelegd. De voltooiing van het interieur volgt in 1641 en de wijding in 1646. Het onconventionele grondplan van de San Carlo alle quattro fontane toont overeenkomsten met een ovaal die aan beide kanten en uiteinden is ingedeukt. Aan deze vorm ligt een ruit van twee op elkaar geplaatste gelijkbenige driehoeken ten grondslag. De holronde en bolronde krommingen van de opstand bewerkstelligen een zeer dynamische lijnvoering in het interieur. Dit is overigens een element dat in zijn latere gebouwen terugkeert. Eveneens opvallend is dat de koepel ovaal is in plaats van rond. De letterlijke en figuurlijke bekroningen van zijn andere kerken worden ook gevormd door koepels die afwijken van het gangbare ronde type. Een overgang van de plattegrond naar de ovale vorm van de koepel is gecreëerd door tongewelven en pendentieven. De perspectieftekening van de cassetten in de tonggewelven suggereren een grotere diepte.

Facade van de san carlo alle quattro fontane

Façade van de San Carlo alle quattro fontane

De façade heeft Borromini pas gerealiseerd vanaf 1665 tot kort voor zijn dood. De afwisseling van holle en bolle welvingen en de versmelting van beeldhouwwerk en architectuur bewerkstelligen een theatraal effect. Een gigantisch medaillon met de beeltenis van de Heilige Carlo Borromeo breekt de kroonlijst in twee gelijke delen. Voluutachtige vormen bemiddelen tussen het door engelen ondersteunde medaillon en de kroonlijst. Het geheel gaat radicaal in tegen de klassieke traditie die sinds de renaissance de norm is.
Met de San Carlo alle quattro fontane, die al door tijdgenoten als vernieuwend wordt ervaren, is Borromini´s reputatie gevestigd. Daarvan getuigt ook het hoofd van de religieuze orde waarvoor het gebouw is vervaardigd. Die heeft namelijk geschreven over de vele buitenlanders die hebben gevraagd naar kopieën van de bouwtekeningen van deze kerk.

Borromini
Borromini in Rome
San Carlo
Sant'Agnes
Sant'Ivo
Rome